عبد الحسين شهيدى صالحى

199

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

منابع : احياء الداثر من القرن العاشر ، 354 ؛ الاعلام ، زركلى ، 7 / 304 ؛ اعيان الشيعة ، 10 / 141 ؛ ايضاح المكنون ، 1 / 50 ؛ الذريعة ، 4 / 296 ، 6 / 208 ؛ فوائد الرضوية ، 668 ؛ مجالس المؤمنين ، 2 / 230 ؛ معجم الدراسات القرآنيه ، 93 ؛ معجم المؤلفين ، عمر رضا كحاله ، 13 / 19 . تفسير الهى اردبيلى ، اثر مولانا شيخ جمال الدين و يا كمال الدين حسين ( م 950 ق ) فرزند شرف الدين خواجه عبد الحق معروف به الهى اردبيلى ، از علماى عصر صفوى . اين تفسير در دو مجلد به زبان فارسى مىباشد و ميرزا عبد الله افندى نسخهء خط مؤلف را در اردبيل مشاهده نموده و مىگويد تفسير تمام قرآن كريم مىباشد و مفسر نخستين شخصى است كه در عصر صفويه به تأليف تفسير فارسى و ساير علوم اسلامى پرداخته است . الهى اردبيلى تفسير ديگرى بنام تفسير كبير دارد كه به زبان عربى در شرح و بيان سورهء فاتحة الكتاب و بعضى از آيات سورهء بقره و ناتمام مانده است . منابع : احياء الداثر من القرن العاشر ، 60 ؛ تحفهء سامى ، 49 ؛ الذريعة الى تصانيف الشيعة ، 4 / 261 ؛ رياض العلماء ، 2 / 98 ؛ مفسران شيعه ، 136 . تفسير آية الكرسى ، اثر سيد محمد ( زنده در 952 ق ) فرزند سيد حسين معروف به فخر الدين حسينى استر ابادى امامى ، از فلاسفه و مفسران شيعه در عصر صفوى . اين تفسير در بيان و تفسير آية الكرسى و به فارسى مىباشد كه مفسر آن را به نام شاه طهماسب صفوى نگاشته و در سال 952 ق از تاليف آن فراغت يافته است . نخست به خواص آية الكرسى سپس به بيان توحيد و اثبات واجب مىپردازد . نسخه‌اى از اين كتاب در كتابخانهء شيخ محمد على بن محمد جعفر قمى در كربلا و نسخهء دوم در كتابخانهء علامه محمد حسين قمشى نجفى در نجف موجود بوده و به نظر شيخ آقا بزرگ تهرانى رسيده است . منابع : الذريعة ، 4 / 330 ؛ معجم الدراسات القرآنيه عند الشيعة الاماميه ، 75 ؛ احياء الداثر ، 179 .